Nghệ sĩ ưu tú Vương Duy Biên, giám đốc nhà hát, đạo diễn vở rối này cho biết: “Nếu “Hồn quê”, vở diễn thành công nhất và được đánh giá cao trong năm 2007, là sự kết hợp giữa rối nước và nghệ thuật sắp đặt thì “Câu chuyện tò he” là sự kết hợp giữa rối cạn và nghệ thuật sắp đặt, giữa rối bóng, rối que, rối dây, rối lùn, rối chân, rối diễn kết hợp với người… Mỗi thể loại rối  được  thực  hiện  với  hình  thức  riêng  để  phù  hợp  với  nội dung của tiết  mục”.

Trong số khoảng 50 nhân vật rối,  khoảng hơn 20 con tò he cao bằng người thật với đủ sắc mầu như chim, cá, gà trống, phượng... được Trung tâm Mỹ thuật của nhà hát hoàn thiện từ ba tháng nay. Sau chuyến đi biểu diễn tài các huyện vùng sau vùng xa của tỉnh Lào Cai, các nghệ sĩ “lao” vào tập “Câu chuyện tò he”.

Sân khấu được thiết kế đơn giản từ các chất liệu mua được ở các làng quê của Hà Tây, với khung nhà bằng tre, mái bằng giấy báo. Mở đầu cho vở diễn là cảnh một loạt đèn pha xe máy được các diễn viên bật sáng, bắt đầu cho cảnh đua xe trên đường, gây tại nạn cho ông cụ bán tò he. Đó là cái cớ để dẫn dắt người xem vào câu chuyện về nghề nặn tò he và những ước mơ bay bổng của trẻ thơ.

Màn múa cò là sự kết hợp uyển chuyển
của rối với người.

Nghệ sĩ Hồng Phong vào vai “nghệ nhân” tỉ mẩn nhào bột nếp cho nhuyễn, nặn chú tễu và 12 con giáp đủ sắc mầu rồi bày trên tráp. Những đứa trẻ quây quần bên hàng tò he, chúng say sưa ngắm nghía những con tò he xanh đỏ với vẻ đầy háo hức. Dường như người nghệ sĩ đã “phả hồn” vào các sản phẩm một cách khéo léo. Dưới bàn tay tài hoa của người thợ, những hình ảnh đọng lại trong trí tưởng của trẻ, phút chốc đã trở thành những con tò he to lớn biết cử động, biết nói cười, biết bay.
Trong vở diễn này, khán giả không chỉ thấy nghề nặn tò he là nghề truyền thống lâu đời, duy nhất ở Xuân La, huyện Phú Xuyên, Hà Tây mà còn thấy tò he có nhiều “bạn” mới là những con chim, những con thuyền gấp bằng giấy. Khi ấy, khán giả sẽ cảm nhận sự khéo léo của người dân qua nghệ thuật thủ công Việt Nam. “Câu  chuyện tò he” như lời gợi mở cho những tưởng tượng mang theo những ước mơ của người xem.
Từ những chiếc dậm, chất liệu “đồng quê” thô mộc, các nghệ sĩ đã khoác lên những chiếc áo diêm dúa, trắng muốt và tạo thành đầu và thân của năm con cò, bốn con to và một con nhỏ. Màn múa con cò thật ấn tượng. Người diễn viên chui vào trong thân cò, “chân” cò chính là chân người diễn viên. Diễn viên trẻ Trịnh Thùy Trang cho biết: “Cái khó của người diễn viên là làm sao “điều khiển” cò sao cho đều với đội hình múa”. Đây là cách thể nghiệm mới mẻ, lần đầu tiên biểu diễn tại nhà hát nên đòi hỏi sự uyển chuyển và cảm nhận tinh tế giữa người và con rối.
Điều đặc biệt từ trước tới nay, diễn viên thường nấp đằng sau phông hoặc sau con rối, trong “Câu chuyện tò he” người diễn viên khoác áo rối và chính họ là con rối, biểu hiện trực tiếp vào con rối. Màn múa rối lùn lần đầu tiên thể hiện cho thấy rõ điều này. Bụng người diễn viên được trang trí thành khuôn mặt, mỗi đường nét di chuyển của cơ bụng tạo nên biểu hiện của nét mặt. Ngòai ra, màn gà chọi độc đáo, cảnh cờ lau tập trận diễn ra sôi động với 20 đứa trẻ do 10 diễn viên điều khiển. Thành công của “Câu chuyện tò he” còn là sự phối hợp ăn ý giữa âm nhạc và ánh sáng.

Cảnh diễn độc đáo của rối lùn
trong “Câu chuyện tò he”.